طراحی سرویس بهداشتی و حمام در دکوراسیون و خاص شدن منزل اهمیت بسیاری دارد. کیفیت این فضاها به کارایی، آسایش و هماهنگی جزئیات وابسته است. بنابراین شاید در ابتدا موضوعی کم اهمیت جلوه کند اما طراحی سرویس بهداشتی و حمام بخش مهمی از طراحی داخلی و معماری را تشکیل میدهد.
سرویس بهداشتی و حمام نیز مانند هر قسمت دیگری از خانه باید با سبک کلی بنا همخوانی داشته باشد. بنابراین سبک های مدرن، کلاسیک، روستیک، پست مدرن و … همگی در طراحی سرویس بهداشتی و حمام نقش دارند. بسته به سبک کلی بنا سرویس ها نیز طراحی می شوند.
در این مقاله قصد داریم تا با جزئیات طراحی سرویس های بهداشتی آشنا شویم. با فرید-ارجمند همراه باشید.
پلان
پلان اولین اصل طراحی داخلی هر فضایی است. پلان سرویس بهداشتی و محل قرارگیری آن، پتانسیل های موجود را مشخص میکند. قرارگیری فضای سرویس در محلی که بازشو یا دیواره ی شیشه ای به سمت طبیعت داشته باشد پتانسیل های طراحی بالاتری دارد.
همچنین متراژ کلی بنا و متراژ تخصیص داده شده در پلان به سرویس ها بسیار تعیین کننده است. اما در جزئیات که وارد می شویم پلان تاسیسات و لوله کشی ها و تهویه بخش غیر قابل انکار است. این بخش ایت که شاید گاهی اختلاف سطح ها را ایجاد میکند و یا دسترسی ها را محدود میکند. بنابراین توجه به حاذق بودن مهندسین در زمینه تاسیسات مهم است.
اجزای اصلی سرویس و حمام
در سرویس های بهداشتی و حمام اجزای اصلی وجود دارند:
- توالت (فرنگی یا ایرانی)
- سینک روشویی
- دوش حمام
- خشک کن و یا وسیله گرمایشی
- آینه
- فضای ذخیره سازی
قطعا جایگذاری و چیدمان اجزای سرویس و حمام در طراحی بسیار تاثیرگذا است. هر یک از اجزا نیاز به فضای خاص، تاسیسات و لوله کشی ها و در نهایت فاصله گذاری های استاندارد دارد. اما برای طراحی مدرن یک سرویس که میخواهیم به ان بپردازیم بیشتر از سرویس های فذنگی به جای ایرانی استفاده می شود.
انتخاب متریال برای دیوار و کف
در طراحی مدرن انتخاب متریال بسیار مهم است. متریال مدرن و مناسب که ضد آب باشند و طول عمر بالایی داشته باشند و از سبک مدرن پیروی نمایند.
چند نمونه از این متریال که در طراحی مدرن استفاده می شوند را به شما معرفی میکنیم:
- کاشی و سرامیک : از قدیمی ترین متریال ها برای سرویس بهداشتی و حمام کاشی و سرامیک می باشد. کاشی‌ها با مشخصات مناسب می‌توانند قابل شست‌وشو و بادوام باشند، اما پوشش و بندها به‌تنهایی جایگزین آب‌بندی زیرین نیستند. امروزه سرامیک های خاص با طراحی های منحصر به فردی تولید می شوند. این طراحی ها و ترکیب رنگ و طرح آن ها می تواند برای سرویس های بهداشتی گزینه ی مناسبی باشد. همچنین ابعاد سرامیک و کاشی ها بسیار متنوع است و نیاز های هر طراحی را مرتفع می سازد.
- سنگ: سنگ های اسلب و با قطعات بزرگ در طراحی سرویس های لوکس جای خود را پیدا کرده اند. حمل و نقل این سنگ ها و همچنین نصب آنها در فضای سرویس های کوچک سخت است. اما در سرویس هایی با ابعاد بزرگ از این نمونه ها می توان استفاده کرد.
- دیوارپوش های پی وی سی و سنگ مصنوعی: امروزه در بازار دکوراسیون داخلی متریال های جدیدی ساخته می شوند که نمونه ی آن را می توان دیوارپوش های سنگ مصنوعی دانست. دیوارپوش هایی از جنس پی وی سی با مقاومت رطوبتی وابسته به محصول و طرح‌های متنوع و طرح سنگ که جایگزین سنگ های اسلب می شوند.
- کاغذ دیواری های ضد آب: پوشش‌های دیواری مقاوم به رطوبت تنها در محدوده و شرایطی قابل استفاده‌اند که سازنده تأیید کرده است؛ نباید آنها را برای تماس مستقیم با آب به‌طور عمومی مناسب دانست.
- چوب ترموود: چوب اصلاح‌شده حرارتی الزاماً ضدآب نیست. استفاده از آن برای کف، دیوار یا تزئینات حمام باید با شرایط رطوبتی، جزئیات اجرا و تأیید سازنده محصول هماهنگ باشد.
فضای ذخیره سازی در سرویس های بهداشتی
در سرویس های بهداشتی و حمام وجود سینک روشویی ضروری می باشد. این سینک ها دارای لوله کشی هایی هستند که می توان آنها را به صورت توکار در دیوار و یا به صورت روکار اجرا کرد. مزیت اجرای روکار این تاسیسات این است که در صورت آسیب دیدن به راحتی تعمیر می شوند.
برای پوشاندن تاسیسات از کابینت های زیر سینک استفاده می شود. این کابینت ها فضای ذخیره سازی مناسبی نیز به کاربر میدهد. همچنین به صورت کلی در سرویس های بهداشتی و حمام برای قرار دادن انواع وسیله ها و شوینده ها می بایست فضای کافی وجود داشته باشد. برای جلوگیری از شلوغ شدن فضا و کمبود جا وجود سکو، طبقات، کمد و کابینت های ضدآب اجباری است.
در حمام های مدرن وجود حفره هایی در دیوار برای قرار دادن وسایل به زیبایی فضا می افزاید.
توالت فرنگی دیواری یا wall hang
انواع مختلفی از توالت های فرنگی وجود دارند. یکی از این مدل ها که هم دارای ظاهری زیباست و هم دارای کارایی می باشد و جای کمی را اشغال میکند توالت های وال هنگ یا دیواری هستند. این توالت ها هیچ گونه پایه متصل به زمینی ندارند و همین امر موجب می شود تا نظافت کف سرویس ها به آسانی صورت بگیرد و جای کمتری نیز اشغال نماید. کاسه توالت و نشیمن آن اجزای متفاوت‌اند؛ نشیمن معمولاً از مواد مناسب نظافت و بدنه معمولاً از سرامیک بهداشتی ساخته می‌شود.
سینک روشویی
سینک های روشویی نیز انواع مختلفی دارند. سینک های گرد، سینک هایی با طراحی های خاص، سینک سنگی و … که نظر به طراحی فضا و سبک آن انتخاب می شوند. برای سرویس های لوکس مدرن توصیه می شود تا در صورت امکانات فضا و وجود متراژ بالا از سینک های دوقلو استفاده شود. سینک های دوبل کارایی بالا و زیبایی دوچندانی دارند.
همچنین رویه سینک ها در صورتی که به یکدیگر متصل باشند این امکان را به کاربر میدهند تا لوازم مورد نیاز را بر روی آن قرار دهند و حتی از وسایل تزئینی نیز استفاده کنند.
آینه
آینه در سرویس های بهداشتی نقش چشمگیری دارد. آینه های بزرگ، طرحدار و یا آینه هایی با قاب فلزی برنز و … آینه نه تنها وسیله ای مورد نیاز است بلکه به بزرگتر دیده شدن فضا کمک شایانی می نماید.
نکاتی در رابطه با طراحی حمام
در طراحی حمام توجه به چند نکته می تواند منجر به ساخت حمامی لوکس گردد.
جداسازی فضای خیس و خشک: به یاد داشته باشید در صورت تناسب با پلان، فضای دوش را با جداکننده مناسب مانند شیشه از ما بقی فضاها جدا کنید. این کار توسط کابین های دوش مختلف نیز امکان پذیر است. اما شیشه های نیمه بسیار جذاب تر هستند و دقیقا همان عملکردی را دارند که گذشتگان با نصب پرده در حمام انجام میداند. جداسازی فضای خیس و خشک به نظافت حمام نیز کمک می نماید.
وان جکوزی یا وان: وان های تزئینی بسیار زیادی در بازار موجودند که هر یک برای سبکی خاص طراحی شده اند. برای فضای کوچک، انتخاب وان یا جکوزی به ابعاد واقعی و فضای دسترسی و تعمیر وابسته است. وان جکوزی یا هات تیوب قابلیت بالاتری دارد. آب را گرم نگه میدارد و عملکردی دوکاره دارد.
استفاده از دوش های چند حالته با صفحه بزرگ: دوش هایی با صفحه بزرگ و چند حالته به کاربر کمک میکند تا با توجه به نوع عملکرد انتخاب داشته باشد. مصرف آب به دبی و زمان استفاده وابسته است و چندحالته‌بودن به‌تنهایی صرفه‌جویی را تضمین نمی‌کند.
نورپردازی در طراحی سرویس بهداشتی و حمام
نور پردازی در هر فضایی بسیار مهم است. در سرویس های بهداشتی و حمام نیز بهترین گزینه، نورپزدازی نقطه ای در اطراف آینه و نورپردازی گسترده در سقف می باشد. نورپردازی در طراحی های مدرن به واسطه لوستر های خاص نیز در فضای خشک صورت میگیرد.
سکو یا نشیمن گاه
در حمام ها در قسمت خشک می توان از سکو و یا نشیمنگاه استفاده کرد. این سکوها می تواند هم در صورت طراحی مناسب برای بار و شرایط رطوبتی، به عنوان فضای نشستن و هم قرار دادن لباس و وسایل در هنگام استحمام استفاده شود.
خشک کن
در محیط حمام به خصوص حمام های بزرگ، نیاز به گرمکن می باشد. گرمایش فضا با دستگاه های خشک کن معمولا ایجاد می شود. دستگاه های خشک کن ساده نردبانی امروزه در بسیاری از حمام ها وجود دارد. انواع مختلف این خشک ها با طرح های متفاوت درختی و … نیز وجود دارند که حالت تزئینی به فضا میدهند.
چیدمان مدرن از نیاز کاربر شروع می‌شود
طراحی مدرن سرویس بهداشتی و حمام فقط به انتخاب رنگ روشن یا شیرآلات خاص محدود نیست. تعداد کاربران، فضای حرکت، بازشدن درها، محل حوله و وسایل روزانه و امکان نظافت باید در پلان حل شود. در فضای کوچک، دوش و روشویی متناسب معمولاً از اضافه‌کردن تجهیزات بزرگ کاربردی‌تر هستند. استفاده از وان یا روشویی دوقلو باید بر اساس فضای واقعی و نیاز خانواده باشد.
آب‌بندی، تهویه و دسترسی تعمیرات
مقاومت سطح کاشی در برابر آب به معنی آب‌بندی مجموعه کف و دیوار نیست. عایق، شیب، کف‌شور، گوشه‌ها و محل عبور لوله باید یک سیستم هماهنگ تشکیل دهند. راهنمای فنی سیستم‌های دوش Schluter نیز تفاوت پوشش نهایی و سیستم آب‌بندی را توضیح میدهد.
تهویه برای مدیریت بخار و خشک‌شدن فضا اهمیت دارد. تجهیزات توکار باید دسترسی تعمیراتی مناسب داشته باشند و نورپردازی با محدوده‌های خیس و مشخصات تجهیزات هماهنگ شود. انتخاب روشنایی صرفاً به ظاهر چراغ وابسته نیست.
چک‌لیست پیش از اجرا
پلان اندازه‌گذاری‌شده، مسیر لوله‌کشی، ارتفاع تجهیزات، محل آینه و روشنایی، شیب‌بندی و جزئیات آب‌بندی را پیش از سفارش نهایی بررسی کنید. در طراحی داخلی، این هماهنگی به همان اندازه انتخاب متریال و رنگ اهمیت دارد.
کلام آخر
شاید در نگاه اول طراحی سرویس بهداشتی و حمام کار ساده ای باشد. اما طراحی هر محیطی به صورت اصولی و همچنین به صورت زیبا و ویژه کاری دقیق و جذاب است. طراحی های داخلی خود را به گروه مهندسین فرید-ارجمند بسپارید.