در این بخش از معماری بناهای شگفت انگیز قصد داریم شما را با بناهایی جالب و به یاد ماندنی آشنا کنیم. این ساختمان ها از لحاظ معماری و ساختار خاص هستند و کانسپت های جالبی دارند. ساختمان های شگفت انگیز گاهی به دلیل کاربری و گاهی به دلیل جذابیت ظاهری معروف شده اند.
با فرید-ارجمند همراه باشید تا به بررسی چند نمونه از معماری های خاص بپردازیم:
خانه رقصان در جمهوری چک
خانه رقصان در پراگ یکی از معروف ترین ساختمان های جمهوری چک است. سبک ساختمان های پراگ گوتیک، باروک و آرت نوو است. بیشترین ساختمان های ساخته شده در پراگ یا این سبک ها و مشابه آنها ساخته شده است. بنابراین وجود ساختمانی متفاوت همواره شگفت انگیز خواهد بود.
معماری خانه رقصان
خانهٔ رقصان اثر فرانک گری و ولادو میلونیک در پراگ است. دو حجم با خطوط متفاوت، تصویر حرکت را در کنار بافت تاریخی شهر ایجاد می‌کنند. سایت پیش‌تر بنایی داشت که در جنگ جهانی دوم تخریب شده بود. پروژه نشان می‌دهد معماری معاصر چگونه می‌تواند با زمینهٔ قدیمی گفت‌وگو کند، بدون آنکه از آن تقلید مستقیم کند.
در نهایت این ساختمان به دفاتر کار چند شرکت چند ملیتی تعلق گرفت و در طبقه ی آخر آن نیز یک رستوران وجود دارد.
معماری بناهای شگفت انگیز ماچوپیچو
ماچوپیچو مجموعه‌ای از دورهٔ اینکا در ارتفاع حدود ۲۴۳۰ متر در پرو است. معرفی یونسکو از ماچوپیچو بر ارتباط سازه‌ها، تراس‌ها و مسیرها با بستر کوهستانی تأکید دارد. ارزش معماری آن را باید در سازمان‌دهی زمین، ساخت و مدیریت آب بررسی کرد، نه نسبت دادن فناوری ناشناخته.
از دلایل ساخت این شهر در بالای کوه، حفاظت اینکاها از خاندان سلطنتی گفته شده است. اینکاها قومی بودند که بسیار نسبت به زمانه ی خود جلوتر بودند و علم بالایی داشتند.
شهر ماچوپیچو چگونه ساخته شد؟
تراس‌های کشاورزی، دیوارهای حائل، مسیرها و شبکهٔ دفع آب در ساخت مجموعه نقش دارند. پلکان‌ها مسیر حرکت‌اند و نباید با تراس‌های کشت یکی دانسته شوند. جزئیات بسیاری بررسی شده‌اند، هرچند همهٔ جنبه‌های تاریخ و استفادهٔ مجموعه قطعی نیست.
حدود ۳۰۰۰ پله در اطراف و دسترسی های سازه ی بالای کوه پیدا شده است. محققان بر این باورند که از این پلکان برای کاشت سبزیجات استفاده می شده است.
سیستم آبیاری پیچیده ای برای ماچوپیچو ساخته شده بود که با آن می توانستند کل باغچه ها و مراتع آبیاری نمایند. هنوز تکنولوژی این سیستم آبیاری به صورت کامل توسط دانشمندان کشف نشده است.
ماچوپیچوی ضد زلزله
سازه های ضد زلزله چندین سال است که در کشورهای پیشرفته ساخته می شوند. مکانی که این شهر در آن احداث شده به خصوص بالای کوه مکانی است که از نظر زلزله بی ثبات است. مشخصا از سالهای گذشته تا به امروز زلزله های زیادی در این مکان رخ داده است. اما سالم ماندن بیشتر این سازه ها نشان از تکنولوژی ساخت بالای آن دارد.
در برخی بخش‌ها، سنگ‌های دقیقاً تراش‌خورده بدون ملات کنار هم قرار گرفته‌اند. اتصال قطعات و سازمان‌دهی سازه در دوام مجموعه نقش دارند، اما تعبیر سنگ ضدزلزله یا تضمین بازگشت همهٔ سنگ‌ها به جای اولیه علمی و دقیق نیست. مقاومت یک بنا به مجموعهٔ ساختار، زمین و شدت رویداد وابسته است.
مرکز فرهنگی ژرژ پمپیدو در پاریس
ژرژ پمپیدو نام نخست وزیر فرانسه در زمان جنبش کارگری و ریاست جمهوری فرانسه در سالهای ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۴ بود. پیشنهاد ساخت یک کتابخانه و مرکزی برای مطالعه که عموم بتوانند از آن استفاده کنند توسط جولین کین ارائه شد و در زمان ریاست جمهوری پمپیدو مکان مناسبی برای آن در نظر گرفته شد.
برای طراحی و ساخت این بنا مسابقه ای برگزار شد که در حدود ۶۰۰ نفر در آن شرکت کردند. از این ۶۰۰ نفر دو نفر با نام های رنزو پیانو و ریچارد راجرز که ناشناخته بودند با طرحی عجیب برنده ی مسابقه شدند. سایت انتخاب شده برای احداث بنا در مرکز شهر پاریس و در یک کیلومتری کاتدرال و موزه لوور بود. این سایت شامل مجموعه‌ای از بلوک‌های ساختمانی و یک پارکینگ شهری بود.
مرکز پمپیدو با طرح رنزو پیانو و ریچارد راجرز در سال ۱۹۷۷ گشایش یافت. سازه و بخش مهمی از تاسیسات در بیرون نمایان شده‌اند تا فضای داخلی برای تغییر چیدمان انعطاف بیشتری داشته باشد. این بنا از آثار شاخص معماری های‌تک است، نه لزوماً آغاز یگانهٔ این جریان.
های-تک چیست؟
سبک های-تک بیش از هرچیز شبیه به اسکلت بدون پوشش یک جانور بود. معماری های-تک تکنولوژی را یادآور می شود. دقیقا ساخت یک ماشین شبیه به ساخت یک بنای های تک است. ماشینی بدون پوشش که روند ساخت آن و تکنولوژی عملکرد آن برای عموم آشکار است.
ساختمان ژرژ پمپیدو دقیقا یک مکعب مستطیل ساده است که تمامی عناصر آن کاملا از بیرون مشخص است. تاسیسات به صورت اکسپوز کار شده است. یک راه پله ی ارتباطی درست در بیرون ساختمان و چسبیده به آن ساخته شده است که شگفتی افراد را بر می انگیزد. از بیرون لایه ها و طبقات ساختمان به طور واضحی مشخص هستند. در معماری های – تک پروسه ی ساخت بنا به صورت آشکار معلوم می شود. تکنولوژی های ساخت نیز برای عموم به نمایش درآورده می شود.
استفاده از رنگ های خاص مانند قرمز و آبی برای لوله ها و تاسیسات و یا پله ها و راه های ارتباطی مسئله ایست که در معماری های-تک برای برجسته کردن عناصری که در سبک های دیگر سعی در پنهان کردن آن وجود داشت وجود دارد.
معماری مرکز فرهنگی ژرژ پمپیدو از معماری بناهای شگفت انگیز محسوب می شود.
سه روش متفاوت برای خواندن معماری
خانهٔ رقصان از تضاد و حرکت حجم‌ها استفاده می‌کند؛ ماچوپیچو از رابطهٔ دقیق ساخت با کوهستان؛ و پمپیدو از آشکار کردن ساختار و تاسیسات. نمونهٔ سوم در معرفی رسمی معماری مرکز پمپیدو توضیح داده شده است.
به جای رتبه‌بندی بناها بر اساس عجیب بودن، رابطهٔ فرم و عملکرد، مقیاس شهری و امکان اجرا را مقایسه کنید. این رویکرد مطالعهٔ نمونه‌ها را به تمرین طراحی تبدیل می‌کند و از تقلید صرف پوستهٔ بیرونی جلوگیری می‌کند.