در رابطه با جایگاه معماری سنتی،مدرن و پست مدرن در ایران باید به تاریخچه ی این سبک ها در بدو ورودشان به ایران رجوع کنیم.جایگاه کنونی این سبک ها بسته به زمان شناخته شدن سبک ها در ایران و همچنین محبوبیت آن ها تعیین شده است.امروزه با توجه به سلیقه ی طراحان و کارفرمایان این سبک ها مورد استفاده قرار میگیرند.
طراحی داخلی به سبک سنتی:
سبک سنتی ایرانی در زمان های گذشته با توجه به شرایط اقلیمی هر منطقه به وجود آمد. طراحی داخلی خانه باغ ها با سلسله مراتب اسلامی صورت میگرفت.هر خانه ورودی خاص به خود را داشت.طراحی داخلی سنتی در ایران به گونه ای بود که شامل اتاق های تابستانه و زمستانه می شد.اتاق های تابستانه معمولا در سایه و نزدیک به حوضچه های آب ساخته می شد. و اتاق های زمستانه در فضایی بالاتر که هم از زمین و رطوبت فاصله رعایت گردد. و هم با توجه به اینکه گردش دما به این صورت است که گرما در بالا و سرما در پایین قرار میگیرد. در طراحی داخلی سنتی در ایران مبلمان در ابتدا وارد نشده بود و از فرش و پشتی استفاده می شد.بعد ها تخت نیز به آن اضافه گشت.
در طراحی داخلی سنتی همواره امکان جا به جایی در نظر گرفته می شد.جا به جایی از فضاهای سرد به گرم و بالعکس.جا به جایی اتاق خواب و اتاق مهمان و …
در طراحی داخلی به سبک سنتی فضای غذاخوری معمولا اتاقی مستطیل شکل با درهای فراوان بود.آشپزخانه یا همان مطبخ در خارج از فضای خانه تعبیه می شد و ورودی آن معمولا از حیاط بود.
جدا کردن این فضا معمولا به چند دلیل صورت می گرفت:
- اجاق های هیزمی که دلیل نبود گاز لوله کشی شده امروزه ساخته و استفاده می شدند. و ساختن آن در فضای داخلی یا اتاق های خانه خطرناک بود. و باعث میشد تا کل فضای خانه پر از دود و بوی غذا گردد.
- مطبخ در معماری سنتی اسلامی در ایران فضایی زنانه محسوب میشد. و باید در جایی با توجه به حریم و سازمان فضایی خانه ساخته می شد تا زنان خانه بتوانند به راحتی در این فضا کار کنند.
- شستشو یکی از مواردی است که در دین اسلام به آن بسیار اهمیت داده می شد و نظافت نیمی از ایمان شناخته شده است. در قدیم انتخاب فضایی که بتوان به صورت کامل و به راحتی آن را شستشو داد برای مطبخ بسیار حائز اهمیت بود.
طراحی نما به سبک سنتی در ایران:
در معماری سنتی ایرانی طراحی نما و حجم ساختمان با توجه به اقلیم صورت میگرفت. در مناطق گرم و خشک از خشت و گل به عنوان متریال استفاده می شد و یا در مناطق مرطوب و پر باران سقف خانه ها به صورت شیبدار طراحی میگشت. اما جایگاه نمای سنتی در حال حاضر در ایران چگونه است؟
با توجه به شرایط ساخت و ساز کنونی و رواج آپارتمان سازی طراحی نمای سنتی ایرانی به صورت گذشته امکان پذیر نیست . همچنین متریال های استفاده شده در نما نیز با توجه به دانش روز دنیا تغییر میابند.
اما هنوز در شهرهای پر باران از سقف های شیبدار استفاده می شود. آجر نیز به عنوان نمای سنتی ساختمان در طراحی نما گنجانده می شود. اما هیچ کدام از این موارد معماری سنتی ایرانی را به صورت کامل در خود ندارد .و شاید این مسئله از جهت فراموش شدن سبک غنی معماری ایرانی نگران کننده باشد.
طراحی داخلی به سبک مدرن:
طراحی داخلی به سبک مدرن در ایران نیز همانند باقی کشورها با سادگی و استفاده از رنگ های خنثی شروع شد. دور شدن از تزئینات و تجملات از ویژگی های این سبک معماری است و توجه به سادگی وخطوط صاف و بدون هرگونه پیچیدگی در طراحی های داخلی در ایران در نظر گرفته می شد.
نمی‌توان تمام طرح‌های مدرن در ایران را بی‌توجه به فرهنگ و سبک زندگی دانست. کیفیت پاسخ به اقلیم، شیوه استفاده و بستر شهری باید در هر پروژه جداگانه بررسی شود. سادگی بصری لزوماً به معنای فقدان هویت نیست.
امروزه از این سبک در طراحی داخلی بسیاری از فضاها به سلیقه و درخواست کارفرما استفاده می گردد. مخصوصا در مورد ساختمان های ویلایی و فضاهایی که به عنوان ویلا استفاده دارند این سبک به دلیل سادگی اغلب مورد توجه قرار میگیرد.
طراحی نما به سبک مدرن در ایران :
نمای مدرن را نباید فقط به ساختمان‌های یک یا دوطبقه و ویلاها محدود دانست. زبان نما، کاربری و ضوابط محلی موضوعاتی مرتبط اما جدا هستند؛ تایید نما به شرایط پروژه وابسته است، نه صرفاً نام سبک انتخابی.
طراحی داخلی به سبک پست مدرن:
در طراحی داخلی به سبک پست مدرن ریشه های تاریخی و بستر فرهنگی جاریست. توجه ها همیشه به سوی معماری داخلی به سبک پست مدرن جذب می گردد. زیرا درعین اعجاب برانگیز بودن المان های طراحی داخلی در سبک پست مدرن، معانی عمیقی در پشت تک تک اجزای آن است. استفاده از رنگ های جذاب و نورپردازی های خاص،ترکیب عناصر فرهنگی و تاریخی در طراحی داخلی و توجه به نیاز های مخاطب از ویژگی های سبک پست مدرن است. در ایران سبک پست مدرن در دورانی معرفی شد که آثار فاخری توسط معماران برتر ایرانی طراحی و ساخته شد. امروزه به صورت خواه ناخواه معماران زیادی برای تلفیق سبک مدرن و سبک سنتی ایرانی به سبک پست مدرن روی آورند. تا بتوانند علاوه بر یادآوری معماری سنتی ایرانی اثری جذاب و همه پسند و مناسب نیاز مخاطب پدید آورند.
تالار وحدت، سردر دانشگاه تهران و تئاتر شهر برای مطالعه معماری معاصر ایران نمونه‌های قابل بررسی‌اند. نسبت‌دادن هر کدام به پست‌مدرنیسم نیازمند بررسی زمان، منابع و رویکرد طراح است و وجود تزئین یا فرم نمادین به‌تنهایی آن را ثابت نمی‌کند.
طراحی نما به سبک پست مدرن:
دوران معماری پست مدرن در ایران بسیار دوره ی روشنی بود.به این سبک به طور دقیق و کامل پرداخته شد و معمارانی هنر آفرینی نمودند. که از شاگردان صاحب سبکان پست مدرن بودند. ساختمان هایی که هنوز در تهران چشمگیر هستند و توجه عابرین را به خود جلب می کنند. طراحی نمای این ساختمان ها به سبک مدرن در بافتی از شهر که غرق در سنت بود توانست نتایج جالبی به بار آورد.
در مطالعه سردر دانشگاه تهران می‌توان رابطه فرم نمادین، حرکت و هویت ورودی را بررسی کرد، بدون آنکه یک برچسب سبکی قطعی جای تحلیل بنا را بگیرد.
در تئاتر شهر، شکل حجم، ریتم ستون‌ها و سایه‌اندازی موضوعاتی برای تحلیل‌اند. استفاده از عناصر تاریخی یا هندسه منحنی به‌تنهایی برای طبقه‌بندی قطعی ساختمان کافی نیست.
در این مقاله سعی شد تا به طراحی داخلی و طراحی نما در سبک های گوناگون و معماری سنتی،مدرن و پست مدرن پرداخته شود تا جایگاه این سبک ها در ایران مشخص گردد. برای طراحی نمای ساختمان و یا طراحی دکوراسیون داخلی می توانید با شرکت فرید-ارجمند در ارتباط باشید.
سبک را از کیفیت پاسخ به پروژه جدا کنیم
برای مقایسه یک اثر سنتی، مدرن یا پست‌مدرن، سه پرسش بپرسید: فضا چگونه استفاده می‌شود، چه ارتباطی با اقلیم و زمینه دارد و چرا این عناصر بصری انتخاب شده‌اند؟ پاسخ‌ها از نام سبک مهم‌ترند. هر ترکیب آجر و شیشه پست‌مدرن نیست و هر نمای ساده نیز بی‌هویت نیست.
در طراحی نما و طراحی داخلی، مطالعه الگوهای بومی می‌تواند به انتخاب نور، مصالح، حریم و سازمان فضایی کمک کند. این الگوها باید با نیازهای امروز، سیستم ساخت و شرایط واقعی پروژه بازخوانی شوند؛ بحث این مقاله مقایسه رویکردهاست، نه تاریخ جامع یا فهرست قطعی آثار.