طراحی داخلی کلینیک دندانپزشکی از استانداردها و قوانینی پیروی میکند که با طراحی فضاهای مسکونی و اداری تفاوت بسیاری دارد. برای طراحی فضاهای پزشکی و کلینیکال باید با استانداردهای بهداشتی و دستگاه های پزشکی تا حدودی آشنا باشیم.
به طور مثال اگر شما برای یک کلینیک دندانپزشکی طرحی را ارائه دهید اما به الزامات نصب و قرارگیری یونیت دندانپزشکی توجه نکنید طرح شما ناکارآمد و غیر قابل اجراست.
اصول کلی طراحی داخلی کلینیک دندانپزشکی
در ابتدای طراحی هر فضا شما باید پتانسیل های موجود و باید و نباید های طراحی هر بخش را در نظر داشته باشید و دیاگرامی را تهیه کنید که به شما در انتخاب طرح اولیه کمک کند. برای یک مطب دندانپزشکی دو مورد اصلی باید مورد توجه طراح قرار گیرد.
الزامات بهداشتی
در یک مطب دندانپزشکی شما چند قسمت اصلی خواهید داشت. فضایی برای انتظار مراجعه کنندگان، کانتر منشی و اتاق پزشک. و همچنین چندین قسمت ضروری مانند فضای سرویس بهداشتی و فضای استراحت و آبدارخانه.
سطوح ناحیهٔ درمان باید با برنامهٔ نظافت و کنترل عفونت مرکز سازگار، قابل تمیزکردن و مقاوم در برابر مواد مصرفی باشند. عنوان تجاری «آنتی‌باکتریال» جایگزین نظافت و ضدعفونی مناسب نیست. طراحی درزها، دسترسی به سطوح و تفکیک جریان ابزار آلوده و تمیز به اندازهٔ انتخاب پوشش اهمیت دارد.
دستگاه ها و نحوه ی قرار گیری و نصب آنها
به طور کلی تمامی تجهیزاتی که قرار است در کلینیک دندانپزشکی قرار گیرد و یا نصب گردد در طراحی داخلی آن تاثیر گذار است. یونیت دندانپزشکی از جمله تجهیزاتی است که نیاز به ورودی آب و سیستم تخلیه فاضلاب دارد. معمولا این تاسیسات ابتدا جایگذاری شده و از کف عبور داده می شوند و سپس یونیت دندانپزشکی به ان متصل میگردد.
جانمایی تجهیزات تصویربرداری و حفاظت پرتویی باید بر اساس دستگاه، میزان استفاده، فضاهای مجاور و محاسبات متخصص مسئول انجام شود. سرب‌کوبی یکسان برای همهٔ اتاق‌ها حکم عمومی نیست. پوشش نهایی و اتصالات نیز باید با طرح مصوب حفاظت و دستورالعمل نصب دستگاه هماهنگ باشند.
تفاوت طراحی داخلی کلینیک با مطب؟
کلینیک های دندانپزشکی با مطب های دندانپزشکی متفاوند. کلینیک ها می توانند شبانه روزی باشند و یا در ساعات مشخصی کار کنند اما مطب ها فقط در ساعات مشخصی مشغول به کار می باشند.
همچنین کلینیک ها معمولا تشکیل شده از چندین پزشک و با تخصص های متفاوت هستند. اما در مطب یک پزشک مشغول به کار است. کلینیک ها از لحاظ تجهیزات معمولا مجهزتر هستند.
با توجه به تفاوت های گفته شده می توان این موضوع را دریافت که طراحی داخلی مطب دندانپزشکی و کلینیک دندانپزشکی متفاوت می باشد.
طراحی داخلی فضای انتظار و کانتر منشی
برای طراحی داخلی کلینیک دندانپزشکی باید فضایی در نظر داشت تا بیماران و همراه آنها بتوانند به راحتی در انتظار پزشک منتظر بمانند و در این فضا می بایست کانتر منشی وجود داشته باشد. حضور منشی پزشک در کنار بیماران می تواند کمک کننده باشد. زیرا هم پاسخگویی مراجعه کنندگان بوده و هم در زمان تشکیل پرونده راهنما می باشد.
فضای انتظار باید دارای کفپوش های قابل شستشو باشد. کف سالن انتظار باید به راحتی تمیز شود. کانتر منشی باید در قسمتی قرار داده شود که مراجعین به محض ورود آن را تشخیص دهند.
در سالن انتظار حتما باید از مبل یا صندلی راحتی استفاده نمود. همچنین رنگ این سالن نباید تیره و یا زننده باشد. رنگ های آرامبخش به مراجعه کنندگان کمک میکند تا ساعاتی آرام را سپری کنند و استرس از آنها دور شود.
در فضای انتظار می توان از خطوط کرو و شکستگی ها در طراحی بهره برد.
طراحی داخلی اتاق پزشک
اتاق درمان از مهم‌ترین بخش‌های طراحی مرکز است. جای یونیت، حرکت پزشک و دستیار، دسترسی مراجعه‌کننده و تجهیزات باید در پلان کنترل شود. انتخاب زبان ظاهری، از جمله طراحی داخلی نئوکلاسیک، نباید به قیمت دشواری نظافت یا اختلال عملکرد تمام شود. حریم بصری و صوتی ناحیهٔ درمان نیز لازم است.
برای اتاق درمان، نور بدون خیرگی و قابلیت تشخیص مناسب رنگ اهمیت دارد. الزام عمومی برای آبی یا سبز بودن اتاق جراحی وجود ندارد؛ رنگ و پوشش باید با نیاز بالینی، روشنایی، نظافت و راهنمای مسئول مرکز هماهنگ شود.
اتاق پزشک بهتر است شکستگی و فرم های منحنی کمتری داشته باشد تا ضدعفونی نمودن و آنتی باکتریال نمودن فضا به راحتی صورت گیرد.
اگر پزشک تخصص کودکان داشته باشد بهتر است اتاقی مخصوص کودکان در کلینیک وجود داشته باشد. و طراحی داخلی مخصوص به کودکان در آن اجرا شود. این کار به آرام ماندن و دور شدن کودک از استرس کمک می نماید . همچنین برای اتاق کودک معمولا باید فضایی در نظر گرفته شود که والدین نیز حضور داشته باشند.
اتاق استراحت
طراحی داخلی اتاق استراحت به خصوص در کلینیک های شبانه روزی اهمیت بسیاری دارد. دندانپزشکی شغلی است که در آن گردن پزشک تحت فشار قرار میگیرد. ایجاد فضایی برای استراحت پزشک و به خصوص صندلی های ارگونومیک برای راحتی گردن پزشک در هنگام استراحت می تواند یک نکته ی مثبت برای طراحی شما باشد. که شاید بسیاری از طراحان به آن توجه نمی کنند.
بهتر است اتاق استراحت پزشکان با رنگ های گرم طراحی شده باشد. این تفاوت میان فضای کار و اتاق استراحت می تواند تاثیر چشم گیری در روحیه پزشکان داشته باشد.
استفاده از گیاهان در طراحی داخلی کلینیک
بهتر است در طراحی داخلی از گیاهان سبز استفاده شود. به خصوص برای فضای انتظار وجود گیاهان به تلطیف فضا و حس تازگی و آرامش می افزاید.
در نهایت
انتخاب طراحانی ماهر برای طراحی داخلی کلینیک دندانپزشکی شما نه تنها فضای کاری دلپذیر برای شما فراهم میکند بلکه به جذب افراد نیز کمک میکند. شرکت معماری فرید-ارجمند می توانند در این راستا شما را یاری کنند و بهترین طراحی ها را برای شما به ارمغان بیاورند.
برنامه فضایی و مسیر ابزار
در طراحی داخلی کلینیک، پیش از انتخاب رنگ و مبلمان، تعداد یونیت‌ها، نوع درمان، حجم مراجعه و نیازهای کارکنان مشخص می‌شود. پذیرش، انتظار، درمان، انبار، آماده‌سازی ابزار و استراحت باید روابط روشنی داشته باشند. مسیر تحویل ابزار آلوده و بازگشت ابزار آماده را با مسئول کنترل عفونت بررسی کنید.
راهنمای CDC دربارهٔ استریلیزاسیون و ضدعفونی بر اهمیت فرآیند و نگهداری تجهیزات تأکید دارد. این مرجع برای شناخت موضوع مفید است؛ طراحی نهایی تابع مقررات محل پروژه و نیازهای مرکز خواهد بود.
بررسی طرح پیش از اجرا
ابعاد و الزامات تأسیسات هر دستگاه را از سازنده دریافت کنید، امکان تعمیر و تعویض آن را بسنجید و پلان را با پزشک و تیم تأسیسات مرور کنید. فضای کودک، گیاهان و عناصر دکوراتیو باید با ایمنی، نظافت و سیاست مرکز سازگار باشند؛ زیبایی رنگ‌ها تضمین کاهش اضطراب نیست.