طراحی نمای مجموعه های تجاری
برای طراحی نمای مجموعه های تجاری معمار و طراح در ابتدا مطالعات اصلی در رابطه با سایت پروژه و شکل موجود آغاز میکند.بعد از بررسی های لازم جهت احداث پروژه و شروع یک روند درست برای طراحی، سوالاتی برای یک معمار در ذهن وی شکل میگیرد که در صورت یافتن پاسخ صحیح و اجرایی نمودن آن یک پروژه موفق خواهیم داشت.
از نمونه این سوالات :
چه عواملی در کارایی بهتر یک مجموعه تجاری موثر است؟
چگونه می توان با ساخت و طراحی یک فضای تجاری کیفیت زندگی ساکنین منطقه را ارتقاء بخشید؟
عوامل جذب مخاطب و ایجاد حس خوشایند چیست؟
معمار برای سوالات پاسخ های متعددی یافته و در نهایت با جمع آوری بهترین اطلاعات دیاگرام های طراحی را آماده میسازد.
پارامترهای مورد بررسی در طراحی نما مجتمع تجاری
ویترین:
اولین پارامتری که شاید در نظر هر شخص برای طراحی نما مجموعه های تجاری مد نظر باشد ویترین آن است.ویترین یا نمای بیرونی شاخصه ایست که مخاطب را از فضای بیرون به داخل مجتمع تجاری جذب میکند.گرچه به صورت کلی مجموعه هایی وجود دارند که نمای بیرونی آن ها ویترین محصولات و فروشگاه های داخل نیست.اما به طور کلی جذب مخاطب بیشتر با فروشگاه هایی همراه با ویترین خارجی صورت میگیرد.ویترین های واحدهای تجاری فقط به عنوان عرضه کننده کالا به مخاطب عمل نمیکنند بلکه با دقت در طراحی آن ها و ایجاد پروژه های خاص می توان به زیبایی فضای شهری و جذب مخاطب کمک کرد.
در هر پروژه ای انتظارت و نظر کارفرما، به همراه پتانسیل های موجود در فضا و همچنین قوانین شهرداری جهت طراحی نما،معمار را به سمت طراحی پروژه هدایت میکند.
طراحی نمای یک پروژه تجاری علاوه بر جذب مخاطب و معرفی بنا باید مولفه های پویایی و خوانایی را در خود داشته باشد.
تغییر ارتفاع :
تغییر ارتفاع در سقف مجتمع های تجاری یکی از عواملی است که کیفیت های متنوعی را ایجاد می نماید.تقسیم بندی های فضایی در یک محیط تجاری می تواند به وسیله تغییر ارتفاع صورت گیرد.همچنین نحوه ارتباطات عمودی در یک فضا به وسیله تنظیم ارتفاع سقف فضای جذابی را پدید می آورد. اگر این تغییر ارتفاع در نمای بیرونی مجموعه تجاری نیز نمود پیدا کند، به جذابیت های بصری و شکل گیری هرچه بهتر نما کمک میکند.
فضای خالی یا وید:
بسیاری از مجموعه های تجاری یک فضای خالی یا وید در وسط مجتمع پدید می آورند که خود دارای مزایا و معایبی است.معمولا این وید ها امکان نورگیری از سقف را برای مجموعه پدید می آورند.اما وید ها چه تاثیری بر نمای ساختمان های تجاری میگذارند؟
نمای ساختمان های تجاری چند طبقه که قابلیت ایجاد فضای وید داخل آن ها وجود دارد، میتواند شیشه ای طراحی گردد که در شب هنگام که تمام فضای داخلی مجموعه نورپردازی میگردد ، فضای خالی در وسط مجموعه خودنمایی کند و نمایی جذاب برای مخاطبین از بیرون پدید آورد.
ویدها می توانند از بیرون روی نمای کلی تاثیرگذار باشند حتی اگر نما شیشه ای نباشد. به این صورت که وید ایجاد شده تا قسمت بام مجموعه ادامه یابد و به صورت برآمدگی روی سقف مجموعه خودنمایی کند.همچنین فضای روف گاردن احتمالی را مزین نماید.
خوانایی نما:
نمای یک مجتمع تجاری علاوه بر زیبایی باید خوانایی نیز داشته باشد. مخاطب در اولین نگاه به ساختمان و با دیدن نمای آن نباید گیج شود. امکان فهم فضا و چگونگی دسترسی به هر فضا از جمله مواردی است که یک طراح باید به آن دقت کند. ورودی های مجموعه های تجاری باید در اولین نگاه قابل تشخیص باشد و امکان ادرس دهی برای مخاطب فراهم گردد. خاص بودن طراحی نباید موجب سردرگمی و ایجاد احساس ناخوشایند در مخاطب گردد.
پویایی نما:
نمای پویا و کنش پذیر به نمایی گفته می شود که مخاطب می تواند نقشی در آن ایفا کرده و حسی بر فضا بیافزاید. طراحی نما به صورت پویا به گونه ایست که چشم مخاطب بعد از مدتی اذیت نمیشود و هر بار عبور از رو به روی نمای تجاری به مخاطب حس تکراری نخواهد داد.
چگونگی ایجاد یک نمای پویا به عوامل بسیاری بستگی دارد. برای نماهای خطی و افقی این عامل به یک صورت و برای نماهای عمودی به گونه ای دیگر ایجاد میگردد.در ابتدا باید به بحث نمای خطی و افقی و نمای عمودی بپردازیم :
نمای خطی :نمای خطی به نماهایی گفته می شود که در امتداد یک خط و معمولا برای ساختمان های یک طبقه و یا نهایتا دو طبقه ایجاد میگردد.مجتمع های تجاری که به صورت چیدمان مغازه هایی در کنار یکدیگر و با ویترین های مجزا به بیرون فضا طراحی میشوند دارای نمای خطی هستند.
نمای عمودی:مجتمع های تجاری چندین طبقه و بلند مرتبه به صورت برج های عمودی ساخته می شوند. این نماها به صورت مجزا از فضای بیرون و با حداقل ویترین به سمت فضای بیرونی طراحی و ساخته می شوند .
برای طراحی نمای پویا در نمای خطی، ایجاد سیرکولاسیون حرکتی برای مخاطب برای دیدن ویترین های بیرونی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.قرار گیری متفاوت مخاطبان به نما حالتی پویا و کنش پذیر میدهد.
در طراحی نمای عمودی، از بازی نور و سایه و متریال های متنوع جهت پویایی نما می توان بهره برد. استفاده از متریال های جدید مانند بتن شفاف و … نیز میتواند حرکت مخاطب را به نما القا کند و نقش او را برای کنش پذیر نمودن بنا پررنگ نماید.
نور:
نورپردازی بخش بسیار مهمی از طراحی نما را تشکیل میدهد.باتوجه به نقش نور در طراحی و همراهی آن با رنگ ، انتخاب نحوه مناسب نورپردازی اهمیت دوچندانی دارد. ایجاد بازشوهای نوری، نوع بازتاب نور بر روی ویترین ها و قابلیت دید مناسب، نور طبیعی و غیر طبیعی و تاثیر آن بر فضا، مشخص کردن ورودی ها و فضاهای حائز اهمیت با نور، همه و همه از تاثیر این عامل بر طراحی نما مجتمع های تجاری تاثیر دارد.
متریال:
انتخاب متریال برای نمای ساختمان های تجاری چندین مرحله دارد. اولین مرحله محدودیت های قوانین و شرایط شهرداری منطقه است که باید در نظر گرفته و حتما رعایت گردد.اگر این مرحله در ابتدا بررسی نشود میتوان لطمه بزرگی به پروژه وارد نماید زیرا بعد از طراحی مجبور به تغییر خواهید شد.
مرحله بعدی برای انتخاب متریال مناسب برآورد هزینه مناسب است. مقدار هزینه ای که کارفرما برای پروژه در نظر گرفته همواره از عوانل اصلی انتخاب متریال است.
در مرحله سوم برای انتخاب متریال توسط طراح باید به سبک و نوع طراحی دقت شود.متریال های امروزی برای ساخت نمایی مدرن و یا متریال هایی ویژه ی نماهای کلاسیک.به طور معمول برای استفاده از متریال های نوین معماری، سبک طراحی نیز مدرن و پست مدرن خواهد بود .
مرحله چهارم انتخاب متریالی برای نمای ساختمان تجاری است که با اقلیم و شرایط آب و هوایی منطقه سازگار بوده و پایداری و مقاومت داشته باشد.
در آخر باید توجه داشت که سبک طراحی نما مجتمع تجاری شما لطمه ای به دید بصری منطقه وارد نکند.به طور مثال برای طراحی یک مجموعه تجاری در بافت قدیمی شهر، محدود کردن دید با ساختمان های بلند مرتبه و یا استفاده از سبک های نامعمول صحیح نخواهد بود و پروژه مانند زائده ای بر سطح منطقه دیده خواهد شد.
عوامل بسیار زیاد دیگری همچون تعداد طبقات، نوع و تفکر و ایده طراحی ، سلیقه کارفرما، بودجه پروژه و … در نوع و طراحی نمای یک مجموعه تجاری موثرند. که همه توسط معماران و طراحان مجرب بررسی گشته و منجر به طراحی نما میگردد.
شرکت معماری فرید-ارجمند طراحی نما پروژه های شما را با مجرب ترین کادر معماری و طراحی برعهده گرفته و تا پایان پروژه شما را همراهی میکند.
ورودی و ارتباط با خیابان
نمای تجاری باید در مقیاس عابر پیاده نیز خوانا باشد. ورودی اصلی، دسترسی پارکینگ و مسیر خدمات نباید با یکدیگر اشتباه شوند. عقب‌نشستگی، سایبان و فضای مکث می‌توانند به تشخیص ورودی کمک کنند، اما نباید مسیر عمومی را مسدود سازند. دید راننده و عابر، عرض پیاده‌رو و نیاز کاربران دارای محدودیت حرکتی در جانمایی ورودی بررسی شود.
در طبقه همکف، رابطه ویترین و خیابان اهمیت ویژه‌ای دارد. انعکاس شدید شیشه ممکن است مشاهده داخل را دشوار کند؛ زاویه نور، نوع شیشه و عمق ویترین باید با هم بررسی شوند. شفافیت بیشتر همیشه نتیجه بهتر ندارد و باید با کنترل تابش و نیاز بهره‌بردار هماهنگ باشد.
تابلوها و هویت مجموعه
تابلوهای واحدها بخشی از نمای نهایی هستند و بهتر است محل و ابعاد آن‌ها از ابتدا تعیین شود. یک چارچوب مشترک برای نصب تابلو، سیم‌کشی و روشنایی، از آشفتگی پس از افتتاح جلوگیری میکند. این چارچوب میتواند هویت هر فروشگاه را حفظ کند و در عین حال انسجام مجموعه را نگه دارد. خوانایی نام و ورودی را در فاصله واقعی دید، روز و شب بررسی کنید.
هماهنگی نمای بیرونی و فضای داخلی
ارتباط نما با وید، راهروها و فضاهای جمعی باید در طراحی داخلی نیز دنبال شود. اگر نما وعده ورودی باز و روشن میدهد اما مسیر داخلی مبهم است، تجربه مراجعه‌کننده پیوستگی ندارد. محل لابی، پله و مسیر دسترسی فروشگاه‌ها در طراحی هم‌زمان پوسته و پلان بررسی شود.
جزئیات اجرایی و نگهداری نما
مصالح نما در طول بهره‌برداری به نظافت، تعمیر و گاهی تعویض نیاز دارند. روش دسترسی به بخش‌های مرتفع، آب‌بندی اتصالات و تعویض شیشه یا پنل باید پیش از اجرا مشخص شود. جزئیات زیرسازی و اتصال را با وزن مصالح و شرایط پروژه هماهنگ کنید؛ زیبایی تصویر سه‌بعدی به‌تنهایی کیفیت اجرایی را تضمین نمی‌کند.
در پروژه تجاری، تغییر مستأجر میتواند تابلو، ویترین و بعضی تجهیزات را تغییر دهد. طراحی مدولار و نقاط اتصال مشخص، این تغییرات را قابل کنترل‌تر میکند. بهتر است نمونه‌ای از اتصال مصالح، تابلو و نورپردازی در مقیاس واقعی بررسی شود تا تفاوت طرح و اجرا پیش از تکمیل نما دیده شود.
نورپردازی بدون خیرگی و آشفتگی
روشنایی نما باید سلسله‌مراتب ایجاد کند: ورودی، مسیر و بخش شاخص هرکدام نقش مشخص داشته باشند. نور شدید یا چشمک‌زن میتواند خوانایی را کم کند و برای همسایگان و عبورکنندگان مزاحمت ایجاد نماید. نور روز و نور شب را جداگانه ارزیابی کنید و مصرف انرژی و دسترسی تعمیر تجهیزات را در کنار جلوه بصری ببینید.
برای ارزیابی طرح، تنها به یک زاویه رندر اکتفا نکنید. نما از مسیرهای ورود، سمت مقابل خیابان و فاصله نزدیک پیاده بررسی شود. هماهنگی با بافت شهری، امکان اجرای جزئیات و هزینه نگهداری باید بخشی از معیار انتخاب گزینه نهایی باشند.
برای شروع فرایند طراحی نما، اطلاعات سایت، نیاز بهره‌بردار و محدودیت بودجه باید در یک شرح خدمات مشخص جمع‌بندی شود تا گزینه‌های طرح براساس معیارهای مشترک مقایسه شوند.