ضوابط طراحی پلان پارکینگ از دید بسیاری از معماران تازه کار ممکن است پیچیده باشد. اما در واقع یکی از لذت بخش ترین قسمت های طراحی فاز ۱ و ۲ طراحی پلان پارکینگ می باشد. این کار مانند چیدن قطعات پازل کنار یکدیگر است. به محاسبه و تمرکز نیاز دارد. و در نهایت کاری شیرین است.
برای طراحی پلان پارکینگ در ابتدا ضوابط طراحی پلان پارکینگ شهرداری را به طور کامل باید مطالعه و درک کنید و سپس به بررسی پلان خود پرداخته و طراحی را آغاز نمایید.
نوع کاربری، ظرفیت توقفگاه و شرایط دسترسی در ضوابط طراحی پارکینگ اثر دارند؛ بنابراین نمی‌توان یک مجموعه عدد ثابت را برای تمام پارکینگ‌های مسکونی، اداری و تجاری به کار برد. مرجع تصمیم‌گیری، مقررات ملی ساختمان و دستورالعمل معتبر مرجع صدور پروانه همان پروژه است.
در این مقاله قصد داریم به صورت ساده تر و قابل درک تر ضوابط شهرداری را بررسی نماییم:
ضوابط شهرداری برای طراحی پلان پارکینگ:
ابتدا حداقل استاندارد های ابعاد از نظر شهرداری را بررسی میکنیم. امروزه در کلان شهرها به دلیل بالا رفتن روزانه قیمت زمین و ملک اختصاص فضای زیاد برای پارکینگ ها به صرفه نیست. بنابراین ابعاد حداقل را بررسی نموده و شما می توانید بیشتر از این ابعاد را در پلان های خود در نظر بگیرید.
در اینجا هدف رعایت استانداردها و تایید پلان توسط شهرداری می باشد. قطعا پلان های بهتر و با ابعاد بیشتر می تواند مورد توجه بیشتری قرار بگیرد.
در پارکینگ اگر ماشین بین دو ستون پارک شود:
جایگاه توقف باید بر اساس ابعاد خودرو، باز شدن درها، محل ستون‌ها و عرض مسیر مانور ترسیم شود. ابعاد مفید را پس از اجرای نازک‌کاری اندازه بگیرید و عرض جایگاه‌های کنار هم را از ضابطه معتبر پروژه استخراج کنید؛ جمع کردن یک عدد ثابت برای هر خودرو همیشه پاسخ صحیح نمی‌دهد.
افزودن خودرو نباید دسترسی مستقل، مسیر حرکت و امکان باز شدن درهای خودروهای مجاور را از بین ببرد. کنترل مسیر گردش خودرو در نقشه، مکمل کنترل عرض و طول جایگاه است.
اگر ماشین بین دو دیوار صاف پارک شود:
وجود دیوار در کنار خودرو بر فضای باز شدن درها اثر می‌گذارد. فاصله لازم از دیوار باید با ضابطه معتبر و ابعاد واقعی خودرو کنترل شود، نه با فرض یک افزایش ثابت در تمام شرایط.
ابعاد استاندارد پارکینگ معلولان:
جایگاه قابل دسترس برای افراد دارای معلولیت به فضای انتقال کنار خودرو و مسیر پیاده بدون مانع نیاز دارد. عرض محل توقف، فضای انتقال، محل استقرار و ارتباط آن با ورودی یا آسانسور باید با ضوابط دسترس‌پذیری پروژه کنترل شوند.
نکته:
ابعاد مفید پارکینگ پس از نصب پوشش ستون، دیوار، در و تجهیزات اندازه‌گیری می‌شود. ضخامت نازک‌کاری را از ابتدا در نقشه لحاظ کنید؛ کاهش فضای مفید پس از اجرا می‌تواند مانور و استفاده روزمره را مختل کند.
معماران موفق باید برای طراحی پارکینگ ابعاد مورد نظر را به احتساب نازک کاری در نظر گیرند.
ضوابط درب ورودی پارکینگ:
عرض در ورودی به ظرفیت توقفگاه، مسیر یک‌طرفه یا دوطرفه و ضوابط محل پروژه وابسته است. ابعاد بازشوی خالص را پس از نصب چهارچوب و تجهیزات در کنترل کنید.
در توقفگاه‌های بزرگ، هماهنگی عرض ورودی با مسیر داخلی و رمپ ضروری است. تعداد واحد یا مساحت بنا به تنهایی برای تعیین عرض در کافی نیست.
تعداد درب ورودی ضوابط طراحی پلان پارکینگ:
تعداد و محل ورودی سواره باید با عرض بر ملک، دسترسی‌های مجاز، ترافیک گذر و تأیید مرجع صدور پروانه هماهنگ باشد. وجود دو بر یا بر عریض به تنهایی مجوز ایجاد دو ورودی نیست.
محاسبه شیب و رمپ در طراحی پلان پارکینگ:
شیب مجاز رمپ با نوع توقفگاه و ضوابط معتبر محل پروژه کنترل می‌شود. طول رمپ، اختلاف ارتفاع، طول بخش‌های انتقال شیب و آبرو را هم‌زمان بررسی کنید. یک درصد شیب به تنهایی کیفیت عبور خودرو را مشخص نمی‌کند.
در رمپ منحنی، شعاع گردش، عرض مسیر، مسیر حرکت چرخ‌ها و فاصله بدنه خودرو از دیوار اهمیت دارند. محاسبه باید بر اساس هندسه واقعی مسیر و خودرو انجام شود، نه فقط فاصله‌ای از محور رمپ.
ارتفاع آزاد ورودی و تمام مسیر حرکت خودرو باید با ضابطه معتبر پروژه کنترل شود. تیر، درِ بازشده، کانال و تجهیزات نباید این ارتفاع مفید را کاهش دهند. عدد ۱۸۰ سانتی‌متر را نمی‌توان حد عمومی معتبر برای ورودی پارکینگ دانست.
در چه شرایطی امکان تامین پارکینگ از نظر شهرداری وجود ندارد:
وجود محدودیت‌های زیر ممکن است طراحی دسترسی یا تأمین پارکینگ را دشوار کند. این فهرست حکم قطعی معافیت یا ممنوعیت نیست و هر مورد باید با دستورالعمل معتبر شهرداری و وضعیت همان ملک بررسی شود.
- اگر در ورودی یک ملک و یا در مسیر احداث پارکینگ آن درختان کهنسال و ارزشمندی وجود داشته باشد، نیاز به بررسی و تصمیم مرجع صدور پروانه وجود دارد.
- اگر ملک در منطقه ای واقع شود که دارای شیب تند پلکانی باشد و تنها دارای یک بر باشد نیاز به بررسی و تصمیم مرجع صدور پروانه وجود دارد.
- در ملک هایی که شرایط زمین به گونه ایست که در همکف یا پیلوت و طبقات امکان احداث پارکینگ وجود ندارد و بر آنها کمتر از ۳ متر می باشد.
- ملک هایی که در بر گذرهای سریع السیر (اتوبانها و بزرگراه ها) ۴۵ متری قرار گرفته اند و از هیچ گذر دیگری دسترسی ندارند نیاز به بررسی و تصمیم مرجع صدور پروانه وجود دارد.
- اگر ملک در گذری قرار گرفته باشد که عرض آن گذر کمتر از ۶ متر باشد نیاز به بررسی و تصمیم مرجع صدور پروانه وجود دارد.
- اگر ملک در فاصله یکصد متری تقاطع خیابانهای ۲۰ متری و بالاتر قرار گرفته باشد.
کلام آخر:
برای طراحی پلان پارکینگ قطعا باید ضوابط شهرداری مربوط به قسمت پارکینگ را به صورت مفصل مطالعه نمایید. اما در خصوص طراحی پلان رعایت نکات گفته شده در بالا می تواند بسیار کمک کننده باشد. طراحی پلان های فاز یک و دو بسیار حاپز اهمیتند. برای طراحی پلان بر طبق اصول می توانید با مشاورین فرید-ارجمند در ارتباط باشید.
کنترل پلان پیش از تأیید
ورودی، رمپ و جایگاه‌ها را همراه شبکه ستون و مسیر پیاده بررسی کنید. مسیر گردش را با خودروی مبنای پروژه روی نقشه آزمایش کنید؛ سپس ارتفاع آزاد، آبرو، خروج اضطراری و تجهیزات را با مشاوران مربوط هماهنگ کنید.