پروژه ویلا فلسطین

طراحی معماری بر اساس فرهنگ زندگی در عراق

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های طراحی ویلا در عراق با بسیاری از پروژه‌های مسکونی ایران، اهمیت عرصه‌بندی فضاها و جایگاه مجلس در سازماندهی ساختمان است.

در این پروژه، ورودی ساختمان ابتدا به یک فضای واسط هدایت می‌شود که عملکردی مشابه هشتی در معماری سنتی ایران دارد و ارتباط میان عرصه عمومی، عرصه خصوصی و فضای مجلس را برقرار می‌کند. این سازماندهی باعث می‌شود مهمانان بدون ورود به بخش خصوصی خانه، مستقیماً به فضای پذیرایی رسمی یا فضای مجلس دسترسی داشته باشند؛ موضوعی که یکی از مهم‌ترین اصول معماری مسکونی عراق محسوب می‌شود.

در معماری این کشور، ساختمان‌های بزرگ مسکونی اغلب با عنوان «قصر» شناخته می‌شوند و طراحی آنها معمولاً با سبک‌های کلاسیک، نئوکلاسیک یا سوپرکلاسیک انجام می‌شود؛ سبک‌هایی که شکوه، تقارن، سلسله‌مراتب فضایی و کیفیت جزئیات، نقش اصلی را در شکل‌گیری هویت بنا ایفا می‌کنند.

سازماندهی فضایی این عمارت ویلایی

پلان این قصر بر پایه تفکیک دقیق عرصه‌های عمومی و خصوصی شکل گرفته است.

در طبقه همکف، فضای مجلس با دسترسی مستقیم از ورودی اصلی قرار دارد تا مهمانان بدون عبور از بخش خصوصی وارد فضای پذیرایی شوند. فضای ورودی همچنین ارتباط مناسبی با سرویس مهمان، فضای غذاخوری و نشیمن خصوصی برقرار می‌کند.

نشیمن مرکزی، قلب این عمارت محسوب می‌شود؛ فضایی که با یک پلکان گرد باشکوه، ارتباط میان طبقات مختلف را برقرار کرده و علاوه بر نقش عملکردی، به یکی از شاخص‌ترین عناصر معماری ساختمان تبدیل شده است.

این فضا به آشپزخانه، فضای نهارخوری، اتاق دوم و همچنین سوئیت اصلی نیم‌طبقه متصل می‌شود. سوئیت اصلی شامل اتاق خواب، کلازت و سرویس بهداشتی کامل بوده و با جزئیات کلاسیک و تناسبات فاخر طراحی شده است.

در طبقه اول نیز چندین فضای اقامتی طراحی شده که مهم‌ترین آنها یک سوئیت کامل با نشیمن اختصاصی، اتاق خواب بزرگ، فضای کلازت، اتاق کودک و سرویس بهداشتی مستقل است.

طبقه دوم نیز شامل فضاهای خدماتی و یک نشیمن کوچک مشرف به بام بوده و بخش عمده این طبقه به روف گاردنی اختصاص یافته است که فضای باز خصوصی این قصر را تکمیل می‌کند.

طراحی قصر؛ فراتر از طراحی یک ویلای لوکس

اگرچه این پروژه در دسته ویلاهای مسکونی قرار می‌گیرد، اما به دلیل مقیاس، سازماندهی فضایی، کیفیت معماری و امکانات آن، در معماری عراق در گروه «قصر» قرار می‌گیرد. طراحی قصر تنها به افزایش متراژ ساختمان محدود نمی‌شود، بلکه نیازمند تعریف سلسله‌مراتب فضایی، عرصه‌بندی دقیق، ایجاد فضاهای تشریفاتی و توجه ویژه به کیفیت جزئیات معماری است.

در این پروژه، فضای مجلس، نشیمن مرکزی، سوئیت‌های مستقل، روف گاردن و فضاهای خدماتی، همگی به عنوان اجزای یک مجموعه منسجم طراحی شدند تا علاوه بر پاسخگویی به نیازهای عملکردی، شکوه و هویت یک قصر کلاسیک را به نمایش بگذارند. این نگاه یکپارچه باعث شده تمامی فضاهای ساختمان در خدمت خلق تجربه‌ای لوکس و ماندگار قرار گیرند.

طراحی مجلس؛ مهم‌ترین فضای این قصر

در معماری مسکونی عراق، مجلس مهم‌ترین فضای ساختمان محسوب می‌شود و بیشترین کیفیت طراحی داخلی، جزئیات معماری و ارتفاع فضایی به این بخش اختصاص پیدا می‌کند.

در پروژه ویلا فلسطین نیز مجلس به عنوان مجلل‌ترین فضای ساختمان طراحی شد. استفاده از تناسبات کلاسیک، حجم‌پردازی دقیق، ارتفاع زیاد سقف و جزئیات گسترده باعث شده این فضا به نقطه شاخص کل پروژه تبدیل شود.

یکی از چالش‌های اصلی طراحی مجلس، جانمایی نامتقارن پنجره‌ها بود؛ زیرا پیش از ورود تیم طراحی، پلان ساختمان و حتی محل پنجره‌ها اجرا شده بود. ایجاد تقارن بصری بدون امکان تغییر سازه، نیازمند طراحی دقیق هندسه‌ها، قاب‌بندی‌ها و تقسیم‌بندی عناصر کلاسیک بود و به همین دلیل فرآیند طراحی این فضا حدود ۲۵ روز به طول انجامید.

در گروه معماری فرید ارجمند، طراحی معماری کلاسیک ابتدا به صورت کاملاً سفید و بدون متریال و رنگ و مبلمان طراحی و بررسی می‌شود تا کیفیت فرم، تناسبات و سایه‌اندازی‌ها به مرحله مطلوب برسد. تنها پس از رسیدن معماری به تعادل کامل، متریال و نورپردازی و مبلمان به پروژه اضافه می‌شوند.

طراحی نمای سوپرکلاسیک با تأکید بر عمق و شکوه معماری

نمای این قصر با رویکرد سوپرکلاسیک طراحی شد؛ سبکی که در آن تناسبات، تقارن و کیفیت جزئیات نقش اصلی را در شکل‌گیری هویت بنا ایفا می‌کنند. در این پروژه تلاش شد با استفاده از قوس‌های عمیق رومی، پیش‌آمدگی‌ها و عقب‌نشستگی‌های متعدد، قاب‌بندی‌های حجمی و سایه‌اندازی‌های گسترده، نمایی خلق شود که در ساعات مختلف روز همواره دارای عمق، خوانایی و شکوه بصری باشد.

یکی از مهم‌ترین چالش‌های طراحی نما، شکستگی موجود در بدنه اصلی ساختمان بود که پیش از ورود تیم طراحی در معماری پروژه شکل گرفته بود. تمامی هندسه‌های کلاسیک، محورهای تقارن و تناسبات نما با وجود این محدودیت بازطراحی شدند تا شکست موجود به بخشی از زبان معماری پروژه تبدیل شود و از کیفیت کلی نما نکاهد.

این پروژه در کنار پروژه نمای شیراز، یکی از پرجزئیات‌ترین، هندسی‌ترین و زمان‌برترین پروژه‌های طراحی نمای گروه معماری فرید ارجمند به شمار می‌رود؛ پروژه‌ای که بخش قابل توجهی از زمان طراحی صرف کنترل تناسبات، هندسه‌ها و جزئیات کلاسیک آن شد.

در طراحی این عمارت، نمای جانبی ساختمان نیز به اندازه نمای اصلی مورد توجه قرار گرفت. از آنجا که این جبهه رو به محوطه اختصاصی قصر قرار دارد، طراحی آن به گونه‌ای انجام شد که ارتباطی یکپارچه میان معماری ساختمان و فضای سبز، مسیرهای دسترسی و محوطه پیرامون ایجاد شود و کیفیت فضایی مجموعه از تمامی زوایا حفظ گردد.

طراحی سه‌بعدی و ارائه تور مجازی VR

تمامی فضاهای این پروژه پیش از آغاز عملیات اجرایی به صورت مدل سه‌بعدی واقع‌گرایانه و تور مجازی VR تهیه شدند.

این فرآیند به کارفرما امکان داد پیش از اجرا در تمامی بخش‌های عمارت حرکت کرده، کیفیت فضاها، تناسبات، نورپردازی، مبلمان و ارتباط میان بخش‌های مختلف ساختمان را به صورت واقعی تجربه کند. این روش علاوه بر افزایش اطمینان کارفرما، احتمال تغییرات در زمان اجرا را نیز به حداقل رساند.

خدمات اجرایی و تهیه نقشه‌های اجرایی

برای این پروژه مجموعه کاملی از نقشه‌های اجرایی با بالاترین سطح جزئیات تهیه شد تا اجرای ساختمان بدون نیاز به حضور مستمر تیم طراحی نیز امکان‌پذیر باشد.

دیتیل‌های معماری، ابعاد، برش‌ها، نحوه اجرای عناصر کلاسیک، اتصالات و تمامی اطلاعات مورد نیاز پیمانکاران با دقت بالا در نقشه‌ها ارائه شدند؛ به گونه‌ای که بخش عمده فرآیند اجرا بر اساس همین مدارک انجام شد.

با توجه به فاصله جغرافیایی پروژه، هماهنگی‌های اجرایی عمدتاً از طریق جلسات آنلاین، بررسی مستمر مدارک و چند جلسه حضوری انجام گرفت. کیفیت بالای نقشه‌های اجرایی باعث شد اجرای این عمارت با وجود فاصله هزاران کیلومتری، با دقت بالا و مطابق اهداف طراحی پیش برود.